Haïti 's milieubeheer: tot overmaat van ramp

 

Het eiland Hispaniola, waar zowel Haïti als de Dominicaanse Republiek op liggen, was eens een van de meest bosrijke plekken van de regio. Terwijl de Dominicaanse Republiek nog steeds behoorlijk groen kleurt, is Haïti intussen zo goed als ontbost.

 

Dat is vooral te wijten aan een traditie van milieuwanbeheer. De Haïtiaanse staat is zwak - iets waar de internationale gemeenschap geen opbouwende rol bij gespeeld heeft. Het in 1995 opgerichte ministerie van Milieu is volgens de Internationale Crisisgroep zo goed als machteloos. Het budget is krap, er is niet genoeg personeel en het ministerie heeft nauwelijks politieke invloed. De coördinatie met departementen als Landbouw en natuurlijke rijkdommen laat te wensen over.

 

De Haïtianen die in grote mate afhankelijk zijn van landbouw - tussen 1996 en 2005 leefde 51% van de bevolking van landbouw –ontbossen al decennialang om nieuw land vrij te maken om te bewerken en worden hierbij amper afgeremd door de regering. Daarnaast is er een grote afhankelijkheid van houtskool als brandstof, wat eveneens voortdurend aanzet tot ontbossing.  

 

Het gevolg van het kaalkappen van het land is een dalende kwaliteit van het land en bodemerosie. Dat vergroot op zijn beurt aanzienlijk de impact van natuurrampen als aarbevingingen en orkanen en geeft modderstromen en overstromingen vrij spel. Bovendien voorspellen wetenschappers dat Haïti met de huidige klimaatveranderingen in de nabije toekomst meer en grotere van dergelijke natuurrampen te verwerken zal krijgen.

 

 

Haïti ligt op het deel van het eiland dat oorspronkelijk het minste bedeeld was op vlak van milieu, maar het ontwikkelde wel snel een rijke landbouweconomie. De verklaring voor die paradox is dat de explosieve ontwikkeling van Haïti’s agrarische welvaart ten koste is gegaan van het milieukapitaal aan bossen en bodem.

 

Politiek gezien ging het vorige eeuw snel bergaf met de Haïtiaanse staat. Decennialang kreeg de bevolking af te rekenen met de dictatuur van Papa en Baby Doc Duvalier.

In die periode ging de arme bevolking, afhankelijk van uit hout bereide houtskool als brandstof, onverwijld door met de vernietiging van de laatste bossen, een nefast proces dat tot op vandaag niet gestopt is.