Puerto Vallarta: valse romantiek

Ik ben in een stad waar migranten de sfeer bepalen. Ze bevinden zich drinkend op straat waar ze in hun eigen taal naar elkaar schreeuwen. Ze klieken samen terwijl de andere inwoners hen van een afstandje bekijken, grinnikend om hun afwijkende gedrag. Van inburgering of aanpassen is geen sprake. Maar in tegenstelling tot bepaalde politici in Nederland, schijnt hier niemand zich daar echt druk om te maken.

Puerto Vallarta, een stad aan de Atlantische kust van Mexico, is overspoeld door Noord-Amerikanen op leeftijd. Denk Costa Brava en verwissel de bejaarde Nederlanders voor Amerikanen. In hun korte broeken met hoog opgetrokken witte sportsokken sjokken de gepensioneerden rond in het centrum van de stad. Zich voortdurend insmerend met een hoge factor zonnebrandcrème. Want de zon is fel en de huid wit. Ze drinken Amerikaans bier en eten hamburgers. Eenmaal dronken roepen de mannen Engelstalige vunzigheden tegen niet begrijpende Mexicaanse meisjes. Hun vrouwen slaken verrukte kreten tegen de kinderen die hen op straat handgemaakte sieraden aanbieden. 

Ik ben hier niet omdat deze atmosfeer me zo aantrekt, maar vanwege het Global Forum on Migration and Development, dat deze week plaats vindt in deze stad. Op dit jaarlijks terugkerend forum komen afgevaardigden van regeringen uit de hele wereld bij elkaar om te praten over de manier waarop migratie kan bijdragen aan ontwikkeling. Dit alles geheel vrijblijvend. Dat wil zeggen: er worden geen bindende besluiten genomen.

Om hier te komen zat ik zestien uur in de bus. Eigenlijk duurt de reis van Mexico Stad naar Puerto Vallarta ‘slechts’ twaalf uur maar de bus stond vier uur in de file gisterochtend. Geen van mijn busgenoten leek zich hier druk om te maken dus ik besloot ook net te doen alsof ik niet heel graag wilde weten waar die file door veroorzaakt werd.  

Als het einde van de file nabij is, wordt de oorzaak dan toch duidelijk: een stuk of tien militairen die alles en iedereen die de stad binnen wil, uitvoerig controleren. Nee, geen standaard procedure, vertelt een van de militairen mij desgevraagd. Het is vanwege de komst van president Felipe Calderón die de volgende dag een speech houdt op het migratieforum. “We doen er alles aan om veiligheid van onze president te garanderen”, zegt de militair terwijl hij mijn mp3 speler probeert open te breken. 

Als de file eindelijk voorbij is en ik aankom in de stad, laat ik mijn spullen achter in een hostel in het centrum en ga op weg naar het superluxe Casamagna Marriot hotel om mijn perskaart op te halen. Tot mijn verrassing word ik van daaruit in een geblindeerd busje naar het forum gebracht. De pers wordt namelijk geacht de nacht door te brengen in dit hotel en er is daarom een doorlopende shuttle service naar het forum. Dat ik ergens anders logeer, vertel ik voor het gemak maar even niet. 

Dit hotel kost namelijk ruim 200 dollar per nacht en dat ligt net iets boven mijn budget. Maar ik  verblijf hoe dan ook liever elders. De luxe hotelzone doet mij teveel denken aan het decor van een goedkope romantische film. Hotels met namen als 'Maya Inn' liggen rond groene gazons. De planten en palmbomen worden besproeid met het water waar in de buitenwijken van de stad een groot gebrek aan is. Uit alle hoeken verschijnen mensen die iets voor me willen doen. Als ik naar de wc ga, draait een kleine donkere vrouw na het handen wassen zelfs de kraan voor me dicht. Ik ben te verbaasd om te bedenken dat ze waarschijnlijk een fooi verwacht. 

“Wij vinden het belangrijk dat de journalisten zich welkom voelen”, zegt de chauffeur van het busje, zelf een migrant uit het zuiden van Mexico en min of meer per toeval in Puerto Vallarta beland. “Klimaatverandering is verschrikkelijk” zegt hij. Ik kijk hem niet begrijpend aan. “Daar gaat het forum toch over?” Om zijn enthousiasme niet de kop in te drukken knik ik instemmend en we praten over het klimaat in Nederland en Mexico. 

Dan stuiten we op een haag militairen. “Vanaf hier moet je het alleen doen”, zegt hij met gevoel voor drama. Ik stap uit en baan me een weg door de vele controles. Jonge militairen worden afgewisseld door corpulente politieagenten. Zwaaiend met de perskaart bereik ik uiteindelijk de ingang van het forum. 

Eenmaal binnen ben ik net op tijd voor het toetje van de lunch, ik heb immers vier uur in de file gestaan en daardoor het ochtendprogramma gemist. Chocoladetaartjes en vruchtencake met huisgemaakte aardbeiensaus. Aan alles is te merken dat kosten noch moeite gespaard zijn om het alle bezoekers naar de zin te maken. Het conferentiegebouw wordt bevolkt door misschien wel meer bedienend personeel dan deelnemers. 

De workshop waar ik na de pauze binnen loop heet “banden smeden met de private sector”. Een vertegenwoordiger van de Mexicaanse bank van Bancomer legt uit dat zijn bedrijf veel belang hecht aan de positie van migranten: “We willen er alles aan doen om de geldstromen soepel te laten verlopen, om het leven van de migrant en zijn familieleden te vergemakkelijken”, vertelt hij terwijl hij een nieuwe machine introduceert. Een soort pinautomaat waarmee je geld naar de andere kant van de wereld kunt sturen. 

Aan het einde van de middag worden alle deelnemers weer in bussen gestopt en terug gebracht naar hun hotel. Op kosten van de Mexicaanse regering logeren de deelnemers all inclusive in hotel Sheraton, een luxe resort in dezelfde hotelzone. Ik stap ook in de bus naar dit hotel om van waaruit een bus terug te nemen naar het centrum.

Daar loop ik rond op zoek naar een plek om te eten. Ik heb honger want teer al de hele dag op die kleffe chocoladetaartjes. Omringd door luidruchtige Amerikanen, werk ik een enorme salade naar binnen. Ik voel me een beetje eenzaam en misplaatst in deze stad.