Projecto Morrinho strijdt tegen slecht imago favelas in Brazilië

De toenemende urbanisatie heeft geleid tot het ontstaan van de vele favelas in Brazilië, die zich in de loop van de jaren hebben uitgebreid. Alleen al in Rio de Janeiro woont ongeveer twintig procent van de bevolking in krottenwijken en zijn er meer dan zeshonderd favelas. De favelas worden gekenmerkt door slechte voorzieningen in huisvesting, onderwijs en gezondheidszorg dat leidt tot ziektes, hoge kindersterfte en ondervoeding. Bovendien is de mate van geweld in de favelas extreem hoog; drugsbaronnen maken vaak de dienst uit en oorlogen tussen rivaliserende drugsbendes en de politie zijn aan de orde van de dag.

Toch is het beeld van favelas als wijken die overheerst worden door drugshandel en geweld  eenzijdig. Projecto Morrinho is een NGO in Brazilië, werkzaam in de favela Pereira da Silva, ten zuiden van Rio de Janeiro. Het doel van Projecto Morrhino is het negatieve beeld dat mensen hebben over de favelas te verbeteren. Door middel van kunst en cultuur probeert Projecto Morrinho verandering in de beeldvorming te brengen. De organisatie doet dit middels vier projecten: toerisme Morrhino, waar toeristen in de gelegenheid worden gesteld om kennis te maken met de cultuur van de favela, TV Morrinho, waardoor filmproductie over de favela mogelijk wordt, Expo Morrinho, waar verschillende exposities georganiseerd worden. Met deze activiteiten wil Projecto Morrhino laten zien, dat er meer is in de krottenwijken dan geweld. Door Marrinho Social, proberen ze de leefsituatie in de favelas zelf te verbeteren.

 

Het project begon als een eenvoudig kinderspel in 1997, toen de oprichter van de NGO, Cilan Souza de Oliveira, op 14 jarige leeftijd van het plattenland naar Rio de Janeiro verhuisde. Hij was al snel onder de indruk van het leven in de stad en de krottenwijkcultuur. Om te ontsnappen aan de dagelijkse realiteit van de favela en de grote mate van geweld, begon Cilan met de resterende bakstenen en verf van zijn vaders werk in de bouw, de favela na te bouwen op een stuk grond dichtbij zijn huis. Spoedig trok dit spel andere jongens uit de buurt aan en zo bouwden zij de favela in miniatuur na. Dit miniatuur staat nu bekend als het ‘Morrinho model’. Na een aantal jaar kwamen twee filmregisseurs, Fabio Gaviao en Markao Oliveira, via de middelbare school van Cilan in contact met het project van deze jongeren. Zij leerden de jongens om films te maken en te redigeren. Uiteindelijk maakten zij samen met acht jongens de documentaire: ‘God Knows Everything But Is Not A Snitch’. De documentaire, die 2008 in première ging, gaat over het leven van de jongens in de favela.

 

In de loop van de jaren heeft Project Morrinho meer en meer aandacht gekregen, en ontwikkelde zich tot een NGO die zich nu inzet voor de sociale, culturele en economische ontwikkeling in de favela Pereira da Silva en omgeving. De laatste jaren heeft de NGO kleinschalige replica's van het ‘model Morrinho’ in Brazilië en Europa tentoongesteld. Het unieke en innovatieve karakter van het model Morrinho trekt internationaal de aandacht van journalisten, architecten, musici, wetenschappers en toeristen.

Volgens Bryn Hafemeister draagt Projecto Morrinho bij aan het behalen van de millenniumdoelen in Brazilië. De organisatie beoogt het onderwijs in de favela te verbeteren. In de toekomst zal Projecto Morrinho zelf een onderwijscentrum openen. Het Ministerie van Cultuur heeft een subsidie toegezegd aan de NGO, waardoor dit onderwijscentrum gerealiseerd kan worden. Bovendien zet Projecto Morrinho zich in voor een duurzamer leefmilieu: zo werd de favela in miniatuur gebouwd van recyclebaar materiaal, zoals bakstenen en oude flessendoppen.

 

Over de millenniumdoelen zelf zijn zowel Bryn Hafemeister als de oprichter van de organisatie, Cilan Souza de Oliveira, niet erg positief. Volgens hen betekenen de millenniumdoelen niet veel voor de inwoners van de favelas. De millenniumdoelen richten zich vooral op de armste landen in de wereld en daar valt Brazilië, als een zich ontwikkelende economie, niet onder. Maar dat betekent niet dat Brazilië geen armoede kent. Het probleem ligt volgens Bryn Hafemeister in de grote mate van ongelijkheid, en daar wil Projecto Morrhino nu juist verbetering in brengen. Bovendien is het slecht gesteld met het onderwijs in de favelas. Volgens Cilan Souza de Oliveira, geeft het huidige onderwijssysteem arme kinderen geen enkele kans om de armoedecirkel te doorbreken en sociaal-economisch vooruit te gaan.

 

Noch Bryn Hafemeister, noch Cilan Souza de Oliveira, geloven dat de millenniumdoelen enige impact hebben op de gemeenschap waar zij mee werken.