Overheden tevreden met het GFMD

En toen was het de beurt aan de overheden. In mijn vorige blog beschreef ik de debatten en workshops op de 'Civil Society Days'. De conclusies en aanbevelingen die hieruit voortvloeiden presenteerden zij op 1 december aan de overheden. Hierna volgde een 'Common Space' waarin overheden en 'Civil Society' samen kwamen en konden discussiëren over migratie en ontwikkeling.

Dit alles vond plaats op een fantastische locatie in Geneve, het Palais des Nations. In een grote ronde zaal waren afgevaardigden van ongeveer 165 landen aanwezig, waaronder Ecuador en Nederland (beiden zullen wij later interviewen). Nederland was één van de elf landen die het GFMD 2011 financieel ondersteunde. Ook waren internationale organisaties zoals de Europese Unie, de Wereldbank en ILO aanwezig.

De 'Common Space' werd geleid door een zeer bevoegde voorzitster met een goed gevoel voor humor. Streng, doch rechtvaardig. Naast haar stond een grote klok op het podium die bij elke spreker vanaf 35 seconden terugtelde. Het was een goede poging om mensen kort en bondig te laten spreken, maar miste in de praktijk compleet zijn doel. Bijna iedereen sprak langer dan de bedoeling was en vaak moest de voorzitster mensen onderbreken. Een vrouw uit Afrika en vertegenwoordigster van de 'Civil Society' maakte het wel heel erg bond. Nog geen 10 seconden nadat de voorzitster iedereen verzocht om vooral geen kostbare tijd te verliezen aan lange introducties verspeelde zij ruim 25 seconden door te vertellen wie zij was en voor wie zij werkte. Toen zij haar vraag wilde gaan stellen was haar tijd voorbij en moest zij afgekapt worden. Naast dit soort komische taferelen bleef het vooral onduidelijk waar de discussie heen zou gaan. Wat ermee gedaan zou worden. Het leek namelijk alsof iedereen slechts zijn of haar zegje wilde doen.

Iedereen waren in dit geval de 'Civil Society' en herkomstlanden van migranten, want de aankomstlanden droegen niets bij aan het debat. Zij spraken vantevoren de gezamelijke strategie af om niet bij te dragen aan het debat, zo vertelde Rainer Münz. Volgens hem stelden deze aankomstlanden al in 1993 voor om migratie niet op de agenda te zetten. In hoeverre kan er dan gesproken worden van een transparant en democratisch proces?

Transparantie was sowieso een lastig thema tijdens het gehele GFMD. Net als bij de 'Civil Society Days' was er ook nu geen media aanwezig. La Ruta was het enige medium dat het GFMD versloeg. Bij aankomst in het Palais des Nations mocht ons materiaal niet mee naar binnen, ondanks dat wij alles in Nederland al geregeld hadden. Via de organisatie van het GFMD regelden wij andere perskaarten, maar nog altijd mochten wij niet onze spullen meenemen: het waren niet de juiste pasjes. Het duurde vervolgens een half uur voordat wij de juiste perskaarten kregen. In het gebouw zelf was een mediadesk met informatie en een contactpersoon voor de media. Tijdens beide dagen was hier niemand aanwezig. Er stond slechts een bordje met mediadesk en een telefoonnummer. Het gaf het gebrek aan coördinatie en organisatie voor de media aan.

Na twee dagen van workshops en debatten sloot het GFMD af met een concluderende sessie. Concrete conclusies werden niet gegeven. Peter Sutherland, 'Special Representative of Secretary General on International Migration and Development', gaf aan dat er nog veel te doen is en dat er een mechanisme moet komen om het forum effectiever te maken. Toch zijn 78% van de overheden tevreden over het GFMD proces tot nu toe. Dit kwam voort uit een enquête waar 77 overheden aan deelnamen en moet enigszins gerelativeerd worden. Geen overheid vindt het namelijk leuk om toe te geven dat zij in de afgelopen jaren haar tijd verspeelde. Het percentage tevredenheid kan daarom positiever zijn dan het in werkelijkheid is. Een positieve conclusie van het GFMD is dat het forum voort blijft bestaan, ook na de 'High-Level Dialogue' in New York in 2013. Het forum zal qua opzet niet veranderen, het blijft participatief en non-binding. In 2014 organiseert Zweden het GFMD en in 2015 zal Turkije dit doen. Volgend jaar organiseert Mauritius het forum, dat zal plaatsvinden op 21 en 22 november 2012. Hun doel is om de aanwezigheid van Afrika in het forum te vergroten. Hierbij zal de focus wederom op ongedocumenteerde migranten liggen.

De grote vraag blijft echter of het GFMD ook daadwerkelijk de situatie van migranten verbetert. Gebeurd er ook echt wat? Naar mijn mening is het hele congres te abstract, net zoals de eindconclusies: veel geklap, veel bedankjes, veel gebabbel, maar weinig concreets. Maar naast de vele kritiek moet men, volgens Bela Hovy van de 'United Nations Department of Economic and Social Affairs', ook naar de positieve kant van het GFMD kijken. Er is nu tenminste een platform om migratie en ontwikkeling op de agenda te zetten. Vijf jaar geleden was er helemaal niets.