Stadscommando's

Door Pablo Eppelin

Hoewel sommigen het anders zouden willen, blijft het bestaan van Nederland onopgemerkt in Centraal-Amerika. Nou ja, enkele uitzonderingen daargelaten: een prins die zich verspreekt over garnalen, meneer van Baalen die is uitgeroepen tot persona non grata in Nicaragua en bodyscanners om het terrorisme te bestrijden. Nederland haalde de afgelopen tijd bovendien de voorpagina’s  als land dat sneller dan alle andere landen grootmoedig Haïtiaanse kinderen adopteert. Dat is ongeveer het resultaat van zeventig dagen speuren naar Nederland in het Centraal-Amerikaanse nieuws. Stuk voor stuk voorbijgaande dingen die al snel collectief vergeten worden, behalve natuurlijk de eeuwige roem die Ajax geniet bij de inwoners van de landen van Centraal-Amerika. Verder is Nederland niet zo belangrijk.
 

Na terugkomst heb ik vele uren slaap nodig om de nachtmerrie van de reis te boven te komen. Als ik wakker word, kom ik op het idee de televisie aan te zetten. Na zeventig dagen weg te zijn geweest, wil ik erachter komen waar in Nederland over gepraat wordt. Precies op de dag waarop Nederland tachtig miljoen euro ophaalt bij een actie voor Haïti. Mooi om te zien hoe de Nederlandse maatschappij zich solidair toont met de Haïtianen. Of beter gezegd, hoe ze massaal in actie komen om enkele miljoenen te verzamelen. Ontroerend.

Maar ik vraag me af hoe lang de Nederlandse bezorgdheid om Haïti zal blijven duren. Bestaat die bezorgdheid alleen in de vorm van geld? Wie denkt er aan Haïti als er geen ramp is gebeurd? Wie interesseert zich voor het Haïti van alledag? Wie interesseert zich voor dat wat corruptie en dictatoriale regeringen hebben aangericht in Haïti? Voor wat de aanwezigheid van de Verenigde Naties en de Verenigde Staten al die jaren hebben bijgedragen aan dit verwoeste land? Een land dat niet alleen verwoest is door de natuur, maar ook door koloniale prestatiedrang.
 

Terwijl ik naar het nieuws kijk, valt me op hoe snel het VS-leger het land heeft ingenomen om “de hulp te coordineren”. Bewapende soldaten delen medicijnen uit. Vanuit een helikopter gooien ze levensmiddelen naar wanhopige mensen en leggen ze vliegvelden aan. Het lijkt alsof de VS opnieuw de baas is in Haïti. Natuurlijk is deze operatie humanitair, maar het gebeurt wel met zwaar bewapende patrouilles. Na zeventig dagen zonder tv, komen de beelden van patrouillerende commando’s in Port au Prince hard binnen.
 

Een ander nieuwsbericht dat me opvalt, is het voorstel van Raymond de Roon, lijsttrekker van de PVV in Almere, om stadscommando’s in het leven te roepen. Hij hoopt op die manier orde en veiligheid af te dwingen in Almere Stad. Om de kosten van deze ordecommando’s te kunnen dekken, wil hij vijftien procent van de gemeentefunctionarissen ontslaan.
 

Dat doet me denken aan mijn laatste dagen in Costa Rica, waar het thema veiligheid de verkiezingscampagne domineerde. De verschillende kandidaten hamerden op nultolerantie en beloofden de kiezers dat zij met harde hand de criminaliteit zouden aanpakken, desnoods met buurtcommando’s. Ook de pas gekozen president Laura Chinchilla is voor “strenge hand om te straffen en intelligente hand om misdaad te voorkomen” zoals overal op haar verzkiezingenborden stond. Tijdens de twee laatste regeringen is Laura Chinchilla al Vice-minister en Minister van Veiligheid geweest.
 

Op de tweede dag van mijn terugkomst begin ik zo, ondanks de afstand tussen Nederland en Centraal-Amerika, toch gelijkenissen te zien. Dat de onvrede van de bevolking voortkomt uit criminaliteit is in beide regio’s een stelling die steeds terugkomt in de pers. Het probleem zou moeten worden aangepakt met meer politie, meer onderdrukking, een hoger budget voor veiligheidsdiensten, meer wapens, meer speciale commando’s en meer gevangenissen.
 

In werkelijkheid zit Nederland niet zover van Centraal-Amerika af; de discussies over criminaliteit zijn vergelijkbaar. Maar slechts weinigen vragen zich af wat de oorzaak van die criminaliteit is. Na een rondreis van vijftig dagen door Mexico en Centraal-Amerika wordt het me steeds duidelijker: als er criminaliteit is, heeft dat te maken met armoede en de drastische toename van economische en sociale ongelijkheid in Centraal-Amerika. Maar het lijkt erop dat weinig mensen bereid zijn om de oorzaak van het probleem aan te pakken. Politici maken gebruik van de meest rendabele strategie: het onderhandelen van de veiligheid. En het volk staat achter ze, doordrongen van angst veroorzaakt door rendabele pagina’s vol criminele gebeurtenissen in de nationale kranten. Stadscommando’s is een gewoon woord geworden. Toeval?