La selva no se vende; la selva se defiende (de jungle is niet te koop, maar verdedigt zich)

Met deze kreet trokken deze week enkele honderden mensen in optocht door de straten van Iquitos een stadje aan de Amazone in het noorden van Peru. De aanleiding was het uitzettingsbevel dat de Britse missionaris Paul Mc Auley op 1 juli kreeg van de Peruaanse autoriteiten. Hij moest het land binnen 7 dagen verlaten. De reden voor de uitzetting was als buitenlander deelnemen aan politieke activiteiten gericht tegen de regering van Peru.

De 62-jarige Paul Mc Auley woont sinds 10 jaar in Iquitos en ondersteunt met zijn Red Ambiental Loretana  de inheemse bevolking in hun strijd tegen de vervuilende oliebedrijven en de pogingen van de Peruaanse overheid om drie kwart van het Peruaanse regenwoud te verkopen voor de winning van olie, gas en ethanol. Door de overheid en zijn tegenstanders in de Peruaanse politiek wordt Paul Mc Auley gezien als een ‘blanke terrorist’ en een ‘Tarzan onruststoker’. Hij ontkent dit en zegt te opereren vanuit respect voor de wetten en rechten van de bewoners. Zijn politieke activiteiten verliepen dan ook altijd vreedzaam en hij was niet betrokken bij de incidenten in Bagua waar vorig jaar april 64 inheemse stammen uit protest tegen olieboringen en ontginningsactiviteiten in de Amazone het vervoer over weg en water en de doorvoer door pijplijnen blokkeerden.

Deze blokkade was een uiting van het groeiend verzet van de inheemse bevolking tegen de ontginningsplannen van de overheid. (een beschrijving van deze blokkade met achtergrondinformatie staat in het blog van Bart Jaap Verbeek op deze site . De blokkade leidde begin juni 2009 tot een bloedig treffen tussen leger en de inheemse bevolking bij de plaats Bagua met tientallen gewonden tot gevolg. Over de exacte cijfers heerst nog steeds verschil van mening en een toegezegd onderzoek is nog steeds niet uitgevoerd. Als gevolg van de opstand heeft President Garcia de meest controversiële voorstellen met betrekking tot het kappen van oerwoud voor plantages voor biobrandstof ingetrokken. Maar toen het congres nog verdere beperkingen wilde, werden die door de regering geblokkeerd.

Naar aanleiding van de incidenten moest Peru zich vorig jaar september verantwoorden voor de Committee on Elimination of Racial Discrimination van de Unites Nations, die onder meer vaststelden dat Peru met de wetten voor de verdere ontginning van het oerwoud de legale status veranderde van land dat toebehoorde aan de inheemse bevolking. Deze waren echter niet geïnformeerd en noch op de juiste wijze geraadpleegd. Dit betekende dat er overlegd moest worden met de verschillende stammen en dat er geen boringen kunnen plaats vinden in die delen van het regenwoud die bewoond worden door geïsoleerd levende stammen. Een door de oliemaatschappijen betaald onderzoeksbureau heeft echter vastgesteld dat die stammen zijn `als het monster van Loch Ness, iedereen heeft het er over en niemand heeft het ooit gezien’. Daartegenover staan de meningen van deskundigen en van andere Indiaanse stammen dat deze afgezonderd levende stammen zonder contact met de buitenwerer wel degelijk zijn. Het debat duurt voort.

Het is inmiddels wel duidelijk dat door de olieboringen grote delen van het Amazonewoud definitief veranderen en verdwijnen. De grote oliemaatschappijen hebben meer dan 40 procent van Peruaanse Amazone geleasd voor boringen naar olie en gas. Dat kan zich uitbreiden tot 70 procent. Een diep in de Amazone gelegen gebied dat bekend staat als ´perceel 67´ blijkt 300 miljoen vaten olie op te kunnen gaan leveren. Om dat te bereiken zijn helikopters, boten, wegaanleg, olieplatformen en pijpleidingen nodig. Met alle risico´s van dien. Op 19 juni jongstleden nog lekte een boot van Pluspetrol minstens 400 gallons petroleum in de Maranon rivier. De foto’s in de krant deden in niets denken aan een plek in de Amazone in tegendeel.

De vervuiling op plaatsen waar geboord wordt is enorm en er is al jaren sprake van olielekken waarbij de ruwe olie in de grond en de rivier terecht komt. En de exploitatie brengt in tegenstelling tot wat president Garcia beweert geen welvaart naar de plaatselijke bevolking. De maatschappijen, die het recht hebben hun eigen personeel mee te nemen, blijven zolang het rendabel is; daarna blijft er alleen een uitgeput land over.

Inmiddels heeft Paul Mc Cauley met zijn advocaten een kort geding aangespannen. Afgelopen woensdag schortte de rechter het uitzettingsbevel op. De Britse pastor heeft nu 2 maanden de tijd om de uitspraak aan te vechten. Hopelijk voor de Amazone is Peru voorlopig nog niet af van de ‘blanke terrorist’ en alle anderen die zich inzetten voor het behoud van de Amazone. Als de regering en de buitenlandse maatschappijen het voor het zeggen krijgen zal de het regenwoud van de Amazone binnenkort een plekje krijgen naast de dodo.