De beste documentaires gezien in Guatemala en Mexico of op You Tube

 

Een relaas van de coup gesteund door de CIA in 1954, en de gruwelijkheden van de militaire repressie ook wel ‘burgeroorlog’ genoemd (die nog tot 1996 zou duren). Reagan had het in zijn verdediging van een plan om meer wapens en instructeurs te sturen naar Guatemala, over communistische agressie die van buitenaf gesteund werd, en het streven naar een beter en vrijer leven voor de Guatemalteekse bevolking. In werkelijkheid telden slechts het beschermen van de Amerikaanse belangen en bedrijven die in Guatemala geïnvesteerd hadden. Het was deze militaire steun die wel eens van doorslaggevende betekenis zou kunnen zijn geweest, en waardoor de linkse guerilla´s hun beloofde steun aan de onderdrukte Maya´s niet konden waarmaken. Het waren vervolgens vooral die Maya´s die het grootste slachtoffer werden. Om inzicht te krijgen in de verschillende opvattingen van progressieve katholieken die de bevrijdingstheologie volgden en voor de rechten van de inheemsen streden, conservatieve katholieken, evangelische sektes (waaronder ex-president Rios Montt) en een generaal met bloed aan zijn handen, kan ik van harte deze video (7.31 minuten) aanraden die voorkomt in deze documentaire: http://www.youtube.com/watch?v=0HGG0-9_iBs&feature=email  

 

Drie documentaires die allen zijn opgenomen in Todos Santos Cuchumatán, een dorp hoog in de bergen, dat door de aanleg van een weg in de jaren 60 uit zijn isolement werd gehaald. Eerst een zelfvoorzienende gemeenschap gebaseerd op Maya-tradities (met veel invloed van de shamanen), kreeg het te maken met tijdelijke migratie naar katoenplantages om het karige inkomen aan te vullen, de katholieke kerk en later de concurrerende evangelische kerk, de burgeroorlog, en de laatste jaren meer permanente migratie naar de VS. Dit heeft grote gevolgen voor de gemeenschap. Wat blijft is het jaarlijkse festival met paardenraces rond Allerheiligen en Allerzielen begin november. Dit zijn nu de enige dagen dat alcohol is toegestaan in het dorp, en worden de zorgen voor even vergeten. Verder valt op dat de mannen nog steeds hun traditionele klederdracht dragen. In de documentaire uit 2003 wordt ook Fortunato Pablo Mendoza gevolgd in zijn campagne tot nationaal parlementslid. Dat zou een grote vooruitgang zijn omdat de Maya’s – die 75% van de bevolking uitmaken – vrijwel niet vertegenwoordigd worden in de nationale politiek. Helaas mislukte het, hij zit nu met een schuld van € 2.500, en is financieel niet meer in staat om zich nog een keer kandidaat te stellen. Hij runt nu een erg informatief museum, met traditionele voorwerpen uit het dorp. Ik interviewde hem tijdens mijn bezoek (zie later).

De documentaires zijn te zien bij de Spaanse school Academia Hispano Maya, hier zijn ook traditionele kleren te koop, waarbij de gehele prijs naar de makers gaat.

 

 II Video’s over Guatemala nu te zien via You Tube

 

Op zoek naar meer extra informatie tijdens het schrijven van dit verslag, belandde ik op You Tube. Hier is een keur aan korte films over Guatemala te vinden. Hierbij een kleine selectie.

Met persoonlijk toegevoegd commentaar op 16 juli: ‘Shocking, but informative! It shows that under the wrong circumstances everybody can do horrible things. Under the good circumstances everybody can be an angle. So do something about these structural negative circumstances: Stop free trade agreements which lead to poverty and migration to the cities and the US, bring all criminals also in this government and in the army to justice, raise taxes for rich people and foreign companies, use this money for social programs, give Maya's their land back.’