El Perro del Hortelano

Iets meer dan een jaar geleden publiceerde de President van Peru, Dr. Alan Garcia Perez, een artikel in El Comercio waarmee elke twijfel over zijn politieke discours voor eens en altijd weggenomen kan worden. Volgens de President lijdt Peru aan het sindrome del perro hortelano, verwijzend naar de 17e eeuwse komedie van Lope de Vega. "El perro del hortelano no come ni deja comer" betekent zoiets als iemand die niets van zijn bezittingen wil delen hoewel hij er zelf niks aan heeft. In zijn artikel gaat Garcia uitvoerig in op de natuurlijke rijkdommen die Peru bezit maar dat inheemse groepen als een perro hortelano weigeren deze rijkdommen te delen en Peru van armoede te bevrijden.
 

De bloedige confrontaties in Bagua hebben voor veel opschudding gezorgd. In het Congres zijn enkele congresleden namens de nationale partij van Ollanta Humala voor 120 dagen geschorst, nadat zij de congresvloer hadden overgenomen. Hoewel dit politiek gezien niet erg slim was - zo werden deze stemmen gemist tijdens de motie tot het tijdelijk censureren van Premier Simon en Minister van Binnenlandse Zaken Cabanillas - zal het huidige kabinet zeer content zijn met het legislatief verzwakken van de oppositie. Ondanks het criminaliseren van de protestacties in Bagua en het uitroepen van "internationale complottheorieën tegen Peru", is de regering uiteindelijk toch over de brug gekomen en heeft de decreten 1090 en 1064 ingetrokken. Hoewel de Minister van Handel, Mercedes Araoz, waarschuwt dat de intrekking van deze decreten het vrijhandelsverdrag in gevaar brengt, laten specialisten zich er over uit dat dit niet het geval is. Los van het feit dat enkele van deze decreten inconstitutioneel zijn volgens de ILO richtlijnen - de decreten dienen namelijk in overleg met de inheemse groepen genomen te worden, wat overduidelijk niet gebeurd is - zal de intrekking van enkele decreten het vrijhandelsverdrag niet schaden om een andere reden.

Onder de titel "Por un Peru Moderno" heeft Alan Garcia in 2008 een aantal van 99 legislatieve decreten genomen om op deze manier het vrijhandelsverdrag met de Verenigde Staten in werking te kunnen stellen. Onder deze titel impliceert hij dat dit de enige manier is om van Peru een modern land te maken en de zin "exportar o morir" is een veelgeziene slogan. Echter, hoewel enkele decreten inderdaad in lijn met het vrijhandelsverdrag liggen blijken vele andere decreten veel verder te gaan en hebben niks meer met handel te maken. Garcia heeft het verdrag gebruikt om zijn grotere visie duidelijk te maken, namelijk om van Peru een modern en exporterend land te maken. De grootheidswaanzin lijkt Garcia niet vreemd wanneer hij tijdens een bijeenkomst met investeerders in het Marriott Hotel stelt dat de President van Peru de macht heeft om ervoor te zorgen wie er in 2011 in ieder geval geen president wordt en dat hij zich persoonlijk garant stelt voor gedane investeringen in Peru.
 

De regering is het gebruik van deze decreten voorbij gegaan door hervormingen te promoten die weinig te maken hebben met de gemaakte afspraken in het vrijhandelsverdrag. Sterker, ze uitten visies die eerder nooit tot een politiek akkoord gekomen zijn. Een van de aspecten die de meeste zorgen veroorzaakt is de afkondiging van een dertigtal decreten die te maken hebben met het gebruik en de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in strijd met de grondwet. Enkelen zorgen uiteraard voor een stap vooruit in ontwikkeling, maar een belangrijk aantal dragen bij aan de afbraak van sociale en milieubescherming om de exploitatie van gronden, water en bossen te faciliteren. Dit zal kleine agrarische producenten, boeren- en natieve gemeenschappen schaden. Verschillende hervormingen genomen door de regering worden niet verplicht door het vrijhandelsverdrag, maar lijken in werking gesteld door een visie op ontwikkeling en het gebruik van natuurlijke hulpbronnen welke bekend zijn gemaakt door President Alan Garcia in zijn serie artikelen "sindrome del perro del hortelano".
 

In de analyse van Alberto Barandiaran wordt duidelijk gemaakt hoe rigoureus enkele van deze decreten in gaan tegen de grondwettelijke principes en internationale regelingen met betrekking tot mensenrechten waardoor ze op korte termijn ingetrokken dienen te worden. Hij stelt ook dat veel van deze hervormingen de aanbevelingen vanuit dialogen en samenwerkingsprocessen, die aanvankelijk door de regering gestimuleerd werden, uitsluiten. Het meest vernieuwend aan zijn studie is echter dat de implementatie van het vrijhandelsverdrag in Peru de belangrijkste beperkingen van het door de Democraten heronderhandelde en verbeterde milieuhoofdstuk laat zien dat nu juist de milieurichtlijnen en duurzame ontwikkeling moest waarborgen. De regering promoot niet alleen hervormingen die niets met het verdrag te maken hebben, maar ze gaat zelfs tegen de afspraken rond het verdrag in en laat daarmee enkele belangrijke winstpunten links liggen.
 

Alan Garcia Perez, "El sindrome del perro hortelano". El Comercio, 28-10-2007
 

Alan Garcia Perez, "El perro del hortelano contra el pobre". El Comercio, 02-03-2008
 

http://www.youtube.com/watch?v=XWfsK8MrGDs
 

Alberto Barandiaran Gomez, "Analisis de la Institucionalidad Ambiental en los Decretos
Legislativos de la Implementacion del TLC Peru - EEUU. Lima: RedGE, CEPES, CooperAccion.
 

Bajo La Lupa No. 5., "El Peru en la Globalizacion".