'Westen zal milieuproblemen niet oplossen'

De zin voor discussie zat er bij de panelleden van bij het begin van de avond goed in. De centrale vraag, onthult een deel van het probleem, zo merkte MO*-journaliste Alma De Walsche meteen kritisch op.

 

‘De tegenstelling tussen milieubescherming en armoedebestrijding is vals. Dat merk je als je in het zuiden leeft. De natuur is alles wat de mensen er hebben; ze halen er het dak boven hun hoofd, hun eten, hun medicijnen. Het is hun gezondheid, de lucht die ze ademen’, stelde ze. ‘Het milieu vernietigen, betekent dus sowieso armoede erger maken. We moeten in Europa af van het geloof dat je niet kan ontwikkelen zonder het milieu te bezoedelen.’

 

 

Niet-westerse stemmen aan het woord laten en van daaruit nieuwe oplossingen bedenken. Dat was precies de bedoeling van de alternatieve milieutop die in april plaatsvond in het Boliviaanse Cochabamba. De Peruviaanse milieuactiviste Joanna Cabello van Carbon Trade Watch was erbij. ‘In tegenstelling tot de milieutop van Kopenhagen van december vorig jaar was er in Cochabamba sprake van een horizontaal proces, iedereen discussieerde mee. Toch stonden er heel wat concrete voorstellen in het slotdocument.’

 

Een aantal van de meest opmerkelijke voorstellen waren volgens Cabello de oprichting van een internationaal klimaattribunaal, het openstellen van de grenzen voor klimaatvluchtelingen en het reduceren van de CO2-uitstoot met zestig procent in industrielanden zonder het gebruik van compensatiemechanismen.

 

Het enthousiasme werd enigzins getemperd door de andere panelleden. Noch Alma De Walsche, noch Aart van Veller, directeur van Wij Zijn Koel, geloven dat de huidige machthebbers deze alternatieven willen implementeren.

 

Volgens van Veller ligt de echte macht vandaag de dag niet bij de grassroots bewegingen, maar bij de grote bedrijven. Het is daar dat hij verandering wil stimuleren met zijn adviesbureau voor klimaatneutraal ondernemen. Een van de bedrijven waar hij mee samengewerkt heeft, is MTV Networks. ‘Die CEO wilde zoals de meeste mensen in zijn positie in de eerste plaats een mooi groen verhaal te vertellen hebben aan de pers. Maar eens hij echt betrokken raakte bij het veranderingsproces sloeg die marketingmotivatie om in oprechte interesse. Op die manier kan je een bedrijf echt van binnenuit veranderen.’    

 

 

Caballo vreest dat oplossingen op deze marktgestuurde manier gedreven zullen worden door winst in plaats van door echte verandering. Ze verwijst daarbij naar grootschalige projecten van windmolens en hydrodammen die vandaag her en der als paddenstoelen uit de grond schieten in Latijns-Amerika. ‘Dat soort van megaprojecten voor hernieuwbare energie is op sociaal vlak niet duurzaam en speelt in het nadeel van de lokale bevolking.’

 

‘Klimaatverandering is net het gevolg van ons economisch model dat voortdurend zulke op geld beluste initiatieven als valse oplossingen voortstelt.’ Compensatiemechanismen zoals het Clean Development Mechanism (CDM) en de Reducing Emissions from Deforestation and Forest Degradation (REDD) horen volgens Caballo in dit rijtje thuis. ‘In plaats van het klimaatprobleem op te lossen, worden meer markten, hier respectievelijk van emissierechten en de capaciteit tot CO2-opname van bomen, gecreëerd.’  

 

Ook De Walsche gelooft dat ons huidige economische model geen soelaas kan bieden en een systeemverandering nodig is om uit de milieuproblemen en klimaatverandering op te lossen. ‘We moeten ons model van ontwikkeling herdenken. Deze ecologische crisis is een kans om tegen armoede te vechten, maar om daarin te slagen moeten we op een inclusieve manier denken en de idee van eindeloze groei loslaten.’

Dit debat werd georganiseerd door LA Ruta als onderdeel van de debattenreeks Latin America on Tour.

Deelnemers aan dit debat:

Joanna Cabello, Peruaanse milieuactivist, Carbon Trade Watch 

Aart van Veller, Directeur van Wij zijn Koel

Alma De Walsche, Journalist van MO*Magazine