'Waar Kopenhagen gefaald heeft, zal Cochabamba met een geheel nieuwe visie komen'

Afgelopen week vond in Cochabamba, Bolivia, de eerste alternatieve klimaattop plaats. Tijdens deze top, die als tegenhanger van Kopenhagen kan worden beschouwd, werd volop gediscussieerd over noodzakelijke acties om de klimaatverandering tegen te gaan. Meer dan 35.000 personen uit de gehele wereld, waaronder politici, wetenschappers en activisten hebben deelgenomen,

LA Ruta sprak in de aanloop naar deze top met Roberto Calzadilla Sarmiento, de Boliviaanse ambassadeur in Nederland. Hij geeft zijn visie op de huidige klimaatverandering en vertelt over het belang van de top in Cochabamba.

 

 In Cochabamba wordt getracht met antwoorden te komen die Kopenhagen ons niet gegeven heeft.

In de zuidelijke landen is met veel verbazing en verontwaardiging gereageerd op het feit dat een conferentie die zo belangrijk is voor de toekomst van onze planeet en voor iedereen die daar op leeft, op niets is uitgelopen. Vooral de bevolking van het zuiden is de dupe, aangezien vooral zij de rekening betalen voor de gevolgen die de klimaatverandering met zich meebrengt.

In Cochabamba komen vanuit de hele wereld vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en inheemse volkeren, milieudeskundigen, activisten en wetenschappers bijeen om gezamenlijk maatregelen te formuleren om een verdere opwarming van de aarde te voorkomen. Daarnaast is er ruimte waarbinnen gediscussieerd kan worden over de rechten van Moeder Aarde.

Naast de thema’s klimaatverandering en de rechten van onze planeet, willen wij ook een rechtssysteem dat een juridisch kader biedt voor het veroordelen van klimaat- en milieuschendingen. Bovendien willen wij erkenning van wat wij noemen ‘de klimaatschuld’.

 

 Vandaag de dag worden wij, de zuidelijke landen, geconfronteerd met de gevolgen van de mondiale opwarming van de aarde. Bolivia heeft bijvoorbeeld al één van haar gletsjers verloren en is bezig een andere te verliezen. Er zijn twee miljoen mensen die dit gletsjerwater gebruiken, en dit raakt in rap tempo op.

 We zien de eruptie van de vulkaan op IJsland, misschien gaat er nog een uitbarsten. We hebben de aardbevingen gezien in Chili, China en Haïti, en dit alles in heel korte tijd. Als we terugkijken op het afgelopen jaar, zien we dat de wetenschap de gegevens bevestigt en dat wij als samenleving actie zullen moeten ondernemen, want de aantasting van onze planeet is al in volle gang.

Om met oplossingen te komen moet er eerst naar de oorzaken gekeken worden. De klimaatverandering is naar mijn mening een gevolg van een levensstijl die niet duurzaam is. Een levensstijl die gericht is op individualisme en massaconsumptie. Cochabamba wil zeker niet het proces dat de Verenigde Naties (VN) in Kopenhagen in gang hebben gezet omverwerpen. Desalniettemin is Cochabamba van groot belang voor de VN, want het zijn juist die sociale bewegingen en organisaties die in Kopenhagen gemarginaliseerd werden, die nu de kans krijgen hun stem te laten horen en op basis van hun ervaringen alternatieven aan te dragen.

Het is dus zeer noodzakelijk nu te handelen en de landen een grotere verantwoordelijkheid op zich te laten nemen. Daarnaast moeten we een klimaatrechtssysteem vestigen, zodat juist die bedrijven, landen en organisaties die onze planeet vervuilen ook de gevolgen betalen. Ik denk dat vandaag de dag niet alleen wij rechten hebben, maar dat ook onze planeet rechten heeft. In Cochabamba worden deze rechten ook besproken. Zoals het ontstaan van de mensenrechten een lang proces was van debatten en discussies, zullen ook de rechten van Moeder Aarde zich ontwikkelen en steeds belangrijker worden.

In Cochabamba zijn zeventien tafels met verschillende thema’s. We willen kijken naar de werkelijke oorzaken én gevolgen van de klimaatverandering. Vaak worden die twee verward en wordt er vooral de nadruk op gelegd dat de klimaatverandering de oorzaak is van onze huidige milieuproblematiek. Ik ben van mening dat de oorzaak veel dieper ligt en gezocht moet worden in de manier van produceren, onze levensstijl en ons systeem. Als we het leven op onze planeet willen behouden, moeten we ons neoliberale, individualistische systeem veranderen.

 

In Bolivia hebben de inheemse volkeren al duizenden jaren een manier van bestaan die wij Suma Kamaya noemen: goed leven (vivir bien). Het betekent de natuurlijke omgeving en de mensen om je heen respecteren zonder de mensheid, de planeet en de natuurlijke hulpbronnen uit te buiten. Deze harmonie zijn we de laatste decennia kwijtgeraakt. We moeten dan ook terug naar onze wortels en weer op een meer gebalanceerde manier gaan leven, in harmonie met onze omgeving. Vanuit onze visie denken wij dat ‘vivir bien’ een antwoord is op de problemen die het gevolg zijn van overconsumptie, individualisme en luxe, waarden waar onze huidige maatschappij op is gebaseerd. Iedereen wil een paar auto’s voor de deur en ons westerse consumptiepatroon, onze American way of life vereist dat we drie planeten hebben. Dit moeten we veranderen.

 

De Boliviaanse regering is een inheemse regering, geleid door Evo Morales. Het beleid van de regering is gebaseerd op de kosmologische filosofie van ‘vivir bien’.

Evo Morales is 6 december 2009 herkozen onder de nieuwe Boliviaanse constitutie. In januari begon officieel zijn nieuwe ambtstermijn als president van Bolivia voor vijf jaar. Hij heeft al een periode erop zitten en omdat de grondwet gewijzigd is, is hij wederom gekozen. Hij is de eerste president van dit nieuwe historische tijdperk van Bolivia.

Het Boliviaanse milieubeleid is de afgelopen twintig jaar behoorlijk ontwikkeld. We hebben een belangrijke hoeveelheid natuurparken opgericht, een ministerie van milieu, en verdere noodzakelijke instituties. Evo Morales heeft een grote impuls gegeven aan de heropleving van de inheemse kennis over het milieu en dat is terug te zien in het vooruitstrevend milieubeleid van de regering.

 Als we de Boliviaanse positie in de internationale arena bekijken en de rol van Bolivia in Kopenhagen, zien we dat Bolivia het voortouw neemt in het representeren van de visie van het zuiden.

Evo Morales betreurde ten zeerste de situatie in Kopenhagen en noemde het onvermogen van de landen om met een antwoord te komen op het belangrijke vraagstuk van de klimaatverandering, en het op zijn minst serieus te nemen, een ‘schandaal’. Hij heeft eveneens forse kritiek geuit op het feit dat er nauwelijks geld vrij wordt gemaakt voor het klimaat. Er is geen belangstelling voor, men denkt alleen maar dat het een wiskunde verandering is, een zaak die moet worden afgehandeld, maar men ziet niet dat we werkelijk een radicale positie moeten innemen, want de gevolgen worden steeds erger en wij in het zuiden worden nu al geconfronteerd met deze gevolgen.

De volkeren van het zuiden waren niet de vervuilende landen. Het zijn de meest geïndustrialiseerde landen die de hoogste niveaus van uitstoot hebben ter wereld, dus het is duidelijk dat deze landen een groter aandeel moeten hebben in de historische klimaatschuld.

 

 Het is niet alleen een top voor Bolivianen, Latino’s of volkeren van het zuiden, maar voor de hele wereld. Meer dan 120 landen participeren, met regeringsvertegenwoordigers, leiders van sociale bewegingen over heel de wereld, wetenschappers en academici, activisten, persoonlijkheden zoals Naomi Klein, intellectuelen. De oplossing wordt ook niet alleen geboden door één land of organisatie, maar door alle deelnemers gezamenlijk.

Cochabamba ambieert, in tegenstelling tot de farce die we in Kopenhagen hadden, een proactieve houding. We willen juist de stemmen horen die in Kopenhagen moesten zwijgen. Cochabamba is het platform waar ruimte is voor dialoog en vooral waar er geluisterd wordt naar hoe de samenleving over verschillende thema’s denkt. Het is belangrijk dat we in Cochabamba doorgaan op de koers van de VN, zodat het kan bijdragen aan een nieuw proces van onderhandelingen, die uiteindelijk zullen resulteren in een top in Mexico eind november.

Cochabamba is er vooral ook om ons hoop te geven. Vandaag de dag is er denk ik geen belangrijkere conferentie dan die in Cochabamba om onze visie serieus te bekijken, met eerlijkheid, objectiviteit en zonder demagogie.

 

Er was een gebrek aan politieke wil van de geïndustrialiseerde landen in hun afspraak met elkaar en met de planeet om tot een noodzakelijke bepaling te komen die alle landen zouden kunnen aanvaarden. Men is niet gekomen tot concrete stappen om de uitstoot van vervuilende stoffen te verminderen. Die stappen zijn noodzakelijk om het proces van klimaatverandering te vertragen. Daarnaast hebben de regeringen in Kopenhagen op een arbitraire manier gehandeld. Verschillende regeringen zijn bij elkaar gekomen om een reeks concepten aan te dragen die van tevoren al besloten waren, en die van bovenaf werden opgelegd aan de armere landen.

Als er geen wil bestaat om tot een overeenkomst te komen en wanneer er überhaupt niet geluisterd wordt, wordt het erg lastig om tot een definitief akkoord te komen.

 

 De relatie tussen Bolivia en Nederland is zeer positief. Nederland focust zich in Bolivia op verschillende sectoren, zoals onderwijs en milieu. Vooral op het gebied van watermanagement is Nederland erg belangrijk. De Nederlandse samenwerking conformeert zich aan het Boliviaanse gedachtegoed van ‘goed leven’. Er wordt samengewerkt op het gebied van biologische productie, fairtrade en microkrediet. De Nederlandse hulp aan Bolivia is erop gericht de millenniumdoelen te behalen.

Als we de millenniumdoelen willen bereiken, hebben we hulpmiddelen nodig. De VN en de geïndustrialiseerde landen hebben beloofd 0,7% van hun BNP te geven, maar dit halen ze bij lange na niet allemaal.

Zeer waarschijnlijk worden veel doelen niet gehaald door het feit dat de landen zich dus niet aan deze afspraak houden. Velen komen wel naar de verschillende tops, staan lachend op de foto en zetten hun handtekening onder een akkoord, maar vervolgens wordt er vaak vergeten dat de afspraak ook geïmplementeerd moet worden. Voor het klimaat blijkt maar weinig geld beschikbaar te zijn. Toen het om de banken ging, werd er zo 800 miljoen dollar uitgetrokken, maar voor de klimaatverandering blijft het bij een aalmoes van amper tien miljoen.

 

 Als landen in ontwikkeling hebben wij uiteraard het recht ons te ontwikkelen, maar ontwikkeling betekent ook vervuiling en industrialisatie. Wij stellen een type ontwikkeling voor met minder impact op de natuur en het milieu. Dit betekent concreet dat er moet worden samengewerkt op het gebied van nieuwe technologieën, zoals bijvoorbeeld schone energie. De afspraak met de aarde moet overal worden gemaakt en nagekomen, niet alleen in de zuidelijke landen. Als we een schone planeet willen, moeten we ook mogelijkheden bieden aan landen die geen technologische ontwikkeling hebben doorgemaakt. Zij moeten de kans krijgen deze nieuwe technologieën over te nemen zodat zij niet hoeven te vervuilen, zodat ons water schoon blijft en dat we uiteindelijk meer generaties hebben die kunnen genieten van ‘vivir bien’.

 

 Er worden veel belangrijke thema’s besproken en Cochabamba kan een interessante bijdrage leveren waar we voor moeten openstaan. Cochabamba heeft veel te zeggen tegen de wereld. Waar Kopenhagen gefaald heeft, zal Cochabamba met een geheel nieuwe visie komen. De landen zouden er goed aan doen de declaratie van Cochabamba serieus te nemen en er op voort te bouwen.

 

 

Voor meer informatie over de top zie http://cmpcc.org/