Sekstoerisme op Cuba

Toerisme en prostitutie zijn op Cuba al lang met elkaar verbonden. Met de huidige groei van het massa toerisme groeit eveneens de vraag naar prostituees. De slechte economische situatie van het eiland zorgt dat de vraag het aanbod creëert. De afhankelijkheid van het land van de inkomsten van het toerisme maakt het probleem van het sekstoerisme complex. In 2008 bracht het toerisme het eiland 2,7 miljard dollar op. Hoewel het aantal toeristen in 2009 steeg met 80 duizend bezoekers daalde de inkomsten uit de sector met 10 procent. Het eerste kwartaal van 2010 groeide het aantal bezoekers nog eens tot 1,05 miljoen, aldus de minister van Toerisme. De investeringen, van de overheid en buitenlandse investeerders  in de toeristensector lijken hiermee zijn vruchten af te werpen. Met de mogelijke opheffing van het reisverbod van de Amerikanen gloort er een extra stroom jaarlijkse toeristen van nog eens één miljoen. De overheid stimuleert de groei van het toerisme, echter bevordert zij daarmee eveneens de vraag naar prostituees.

  

In de jaren ‘50 werden toeristen, door de toenmalige dictator Fulgencio Batista, gelokt door de belofte van sigaren, rum, casino’s én prostituees. Onder deze belofte groeide het aantal toeristen van 166 duizend in 1950 tot 275 duizend toeristen per jaar in 1957. In deze tijd was 90 procent van de toeristen afkomstig uit de VS. In 1959 is circa 1 van de 6 miljoen inwoners van het eiland werkzaam als prostitué. Wanneer Castro in 1959 aan de macht komt belooft hij het eiland te ontdoen van het juk van de rijke Amerikanen en Europeanen. Het regiem tracht prostitutie te verbannen en vrouwen gelijke rechten op gezondheidszorg, onderwijs en werkgelegenheid te bieden. Tot het ineenstorten van het communisme slaagde Cuba in het terugdringen van de prostitutie. De prostitutie verdween echter niet, in tegenstelling tot hetgeen het regiem in 1965 beweerde. Echter het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en het daarmee wegvallen van een groot deel van de investeringen en hulp markeerde een ommekeer. De Sovjet-Unie en Oost-Europa bepaalde gezamenlijk tweederde van Cuba’s buitenlandse handel. Dit betekende jaarlijks 4 tot 6 miljard dollar minder aan inkomsten. Naast het uiteenvallen van het communistisch regiem zorgde de boycot van de Amerikanen er voor dat Cuba zich genoodzaakt zag het toerisme weer als bron van inkomsten te gaan promoten. Het jineterismo, zoals de trend van werken in de seksindustrie na de revolutie wordt genoemd, kreeg hierdoor eveneens een impuls.

 

In januari 1961 besluit de VS tot een boycot van Cuba. Vanaf ’61 is het voor Amerikanen in strijd met het buitenlands beleid en tegen nationaal belang om het eiland voor toeristische doeleinden te bezoeken. Onder president Carter (1976-1980) werd de regelgeving tijdelijk teruggedraaid. Echter werd dit vervolgens door de regering van president Reagan weer ongedaan gemaakt en was reizen naar Cuba wederom slechts onder strenge restricties mogelijk. In februari van 2009 is het wetsvoorstel ‘Freedom to Travel to Cuba Act’ ingediend. De wet maakt het mogelijk dat Amerikanen onbeperkt naar Cuba kunnen reizen en heft de restricties op de verkoop van landbouwproducten aan Cuba op. De combinatie van de twee onderwerpen maakt het waarschijnlijker dat de wet deze keer wel zal worden aangenomen. Voor de onderwerpen kan nu gezamenlijk gelobbyd worden zodat er mee aanhang voor het wetsvoorstel komt. Het wetsvoorstel is al goed gekeurd door de landbouwcommissie en ligt nu ter goedkeuring bij de commissie van Buitenlandse zaken. In de VS verwacht men dat de wet zal worden aangenomen De komst van Amerikaanse toeristen zal grote gevolgen hebben voor Cuba. De Amerikaanse vereniging van Reisagentschappen verwacht twee jaar na de opheffing van het verbod 850 duizend Amerikanen naar het eiland zullen reizen. Daarnaast verwachten ze dat 500 duizend Amerikaanse bezoekers door middel van een cruise het eiland aandoen.

 

Omdat prostitutie verboden is zijn er geen officiële cijfers over het aantal vrouwen, mannen en minderjarigen dat in de prostitutie of in het sekstoerisme werkzaam is.

Wanneer eind jaren tachtig begin jaren negentig de nieuwe stroom toeristen opgang komt word in eerste instantie de groeiende subsector van de industrie door de overheid gedoogd. Echter wanneer dit fenomeen van het Cubaanse eiland internationale bekendheid krijgt wordt er, vanaf midden jaren negentig, strenger opgetreden en ingegrepen tegen de prostitutie. Kritiek vanuit de maatschappij op de aanpak van de overheid richt zich op het niet aanpakken van de vraagkant van de seksindustrie, de zakenmannen, pooiers en toeristen.

De vrouwen en meisjes die in de industrie werkzaam zijn, zijn veelal Afro-Cubaans, geschoold en vaak afkomstig van het platteland. Naast de vrouwen zijn er ook veel mannen in de industrie werkzaam. Het eiland trekt naast mannelijke sekstoeristen ook veel vrouwen die het eiland bezoeken voor de zogenaamde “romance holidays”. Het invoeren van een tweede geldeenheid, de dollar, maakte dat het verdienen aan toeristen nog aantrekkelijker werd. Een prostituee kan in een week meer verdienen in dollars dan een dokter van de regering in een jaar aan pesos krijgt. Het bestaan en de groei van het aantal jineteras, betekenen het falen van de raciale en gender gelijkheid van de Revolutie. De overheid lijkt hier echter minder zwaar aan te tillen en er zeker geen reden in te zien terughoudend te zijn ten aanzien van het groeiend aantal toeristen.

Nu zijn de meeste toeristen afkomstig uit Canada (914.000), UK, Spanje, Italië en Duitsland (93.000). De mogelijke komst van grote aantallen Amerikanen zal ondanks de mogelijke positieve effecten op de economie de vraag naar prostitutie waarschijnlijk nog meer doen toenemen. Naast het bouwen van vier-sterren hotels en golfbanen zal de regering vermoedelijk weinig doen om de jineteras een perspectief te bieden en zullen zij zich aan de toeristen blijven aanbieden.

 
Bronnen