Queer in Peru

Historisch gezien markeren de late jaren tachtig en begin jaren negentig het startpunt van de Peruaanse LGBT-beweging*. In die periode kwamen er een stijgend aantal HIV-besmettingen en AIDS-doden, en een algemeen gebrek aan informatie over het virus. Veel van het vroege engagement rond queer thema’s hing samen met de noodzaak om te reageren op de verspreiding van HIV en te informeren over bescherming en behandeling.
 

De verhoogde publieke zichtbaarheid die dit voor de beweging met zich meebracht, betekende niet dat de kerneis, namelijk geen schendingen van mensenrechten van leden van de LGBT-gemeenschap, vervuld was. Een homoseksuele levensstijl wordt tot op vandaag grotendeels niet erkend door de autoriteiten; discriminatie wordt op die manier onbestaande verklaard.

 

Zoals een van de activisten beschreef, gaat de strijd vooral over de hachelijkheid van het LGBT-bestaan op zich. Tegelijkertijd werd er op gedrukt in het achterhoofd te houden dat zo’n bestaan erg divers is en dat klasse, ras, geografische positie en onderwijs een grote invloed hebben op LGBT-ervaringen in Peru.

 

 

De vraag werd gesteld welke kaders binnen de maatschappij de netelige positie van LGBT’s in Peru beïnvloeden. De opkomst van de neoliberale regering in 2009 en haar introductie van nieuwe wettelijke kaders die LGBT’s strafbaar zouden maken, werd als voorbeeld genoemd. Deze evolutie is overigens tegenstrijdig aangezien wetten over het goedkeuren van het homohuwelijk er wel degelijk komen in andere Latijns-Amerikaanse landen zoals Argentinië.

 

Maar op dit moment is discriminatie op basis van seksuele geaardheid sterk aanwezig in verschillende maatschappelijke velden in Peru. Een van de activisten vertelde over een persoonlijke ervaring: hij kreeg zijn ontslag door een ‘gebrek aan morele beoordelingscapaciteiten’. Aangezien er momenteel geen juridische bescherming is tegen discriminatie op basis van seksuele geaardheid en/of genderidentiteit, blijft de kwetsbaarheid in dergelijke problematische werkomgevingen groot. Mogelijke progressieve invloeden komen van de nieuwe burgemeester van Lima, Susana Villaran, die politiek dichter aanleunt bij de LGBT-strijd.

Trans

Verder werd er gewezen op de noodzaak van aandacht voor verschillende schalen van geweld en repressie tegen bepaalde groepen van de LGBT-bevolking. Het geweld tegen mensen die zich als trans identificeren vormt hier een uitdaging. Zo sluit onder meer het streven naar wettelijke erkenning van gay en lesbo levensstijlen mogelijk transidentiteiten uit ten voordele van een meer ‘mainstream’ strijd voor wettelijke erkenning.
 

Nochtans is het net de transgemeenschap die zwaar geweld te verduren krijgt vanuit verschillende hoeken. Als het gaat over geweld tegen transen, wordt moord niet als dusdanig erkend door de staat. Sterker nog, moorden op leden van de transgemeenschap wordt door de criminele groepen gebruikt om erkenning en status te winnen.

Ook binnen de LGBT-gemeenschap zelf krijgen sommige identiteiten het harder te verduren dan andere en krijgen af te rekenen met onwetendheid en discriminatie. Een voorbeeld hiervan zijn de eisen van intersexidentiteiten*, die op dit moment niet vertegenwoordigd zijn in Peru.
 

Bij het praten over de link tussen LGBT-bewegingen en andere sociale bewegingen werd een zeker verwantschap met de vrouwenbeweging blootgelegd, al was de strijd historisch gezien eerder verdeeld. Een terugkerend probleem is het feit dat verschillende bewegingen met een verschillende strijd af te rekenen hebben waardoor potentiële allianties er niet komen en progressieve krachten gescheiden worden. Recent haalde een feministische groep bijvoorbeeld de link tussen feminisme en de LG-strijd* aan, maar dat werd vooral gezien als een manier om hun eigen agenda op de voorgrond te plaatsen.

 

Geld

Tijdens het laatste deel van de avond werd de Peruaanse beweging op globale schaal geplaatst, met een specifieke focus op Noord-Zuid relaties. Een voorbeeld dat de huidige situatie weergeeft, zijn de schema’s van financiële steun gebruikt door organen als Global Fund. Zulke fondsenorganisaties oefenen financiële macht uit en bepalen op die manier tot op zekere hoogte waar activisme zich op richt. Dit gebeurt onder andere door te focussen op ‘risicogroepen’ die andere stemmen overschaduwen. Fondsen zijn essentieel voor veel Peruaanse groepen, maar ze zitten vast in deze machtsverhoudingen.

Een ander aspect van problematische internationale interactie zijn financiële steungroepen die zich mengen in LBGT-dialogen vanuit een sterk eigenbelang, bijvoorbeeld HIV-onderzoek bij betaalde vrijwilligers bekomen.  

Deze onderwerpen behandelen blijft een grote uitdaging. Zeker wanneer dat moet gebeuren op een meer gelijkwaardige manier, met bewustzijn van machtsverhoudingen en de invloed van kapitalisme en globalisering, en verschillen binnen de activistenscene.

 

 

*queer wordt gebruikt als parapluterm voor homo, lesbisch, biseksueel en transseksueel

LGBT staat voor lesbian, gay, bisexual and transsexual

Intersex personen zijn mensen die een combinatie van fysieke eigenschappen die doorgaans worden toegeschreven aan hetzij mannen, hetzij vrouwen hebben. Hermafrodieten, die zowel het mannelijk als het vrouwelijk geslachtsorgaan hebben, zijn bijvoorbeeld intersex.

LG staat voor lesbian and gay