Oaxaca thuis in aarde

In Oaxaca willen steeds meer mensen een huis bouwen van tierra apisonada of gestampte aarde, een mengeling van aarde (uit de onmiddellijke omgeving) met zand en kalk. LA Ruta sprak met Eduardo Torres, een van de stichters van vzw CAMPO om de verklaring achter het succes van de bouwtechniek te achterhalen.

Achteraan op het terrein van CAMPO (Centrum voor Steun aan de Populaire Beweging van Oaxaca) zijn een aantal mannen aan het bouwen aan een huis. Hier zullen binnen drie maanden de slaapvertrekken klaar zijn voor de gemeenschappen die vanuit heel Oaxaca cursussen over duurzame ontwikkeling, gender en mensenrechten komen volgen. Het is net na de middag en de zon staat hoog aan de hemel, maar binnen in het huis is het verrassend koel.

Hoofd koel houden

‘Dat is een van de grote voordelen van tierra apisonada’, vertelt Eduardo Torres. We zitten op de patio voor de kantoorgebouwen van CAMPO, ook al van gestampte aarde. ‘Tijdens een doorsnee dag hier kan er een temperatuurverschil van veertien graden zijn, maar in een gebouw als dit blijft het altijd koel. Dat betekent een enorme verhoging van de levenskwaliteit.’

Het andere grote voordeel van deze bouwtechniek is volgens Torres de lage kostprijs. ‘Het is ongeveer 31% goedkoper dit soort huis te bouwen dan een huis van geïndustrialiseerde materialen als beton. Het duurste aspect zijn de werkuren. Bovendien is al het materiaal lokaal en natuurlijk, wat ook de kostprijs voor het milieu beperkt.’

Eeuwenoude status

Tierra apisonada is geen nieuwe techniek, het is onder meer teruggevonden op de pre-Columbiaanse archeologische sites van Monte Alban en Mitlan. Maar nu is het weer heel populair in de regio. Torres: ‘Opvallend is dat de interesse heel breed is. Veel mensen zouden bijvoorbeeld nooit een gelijkaardig aarden huis van adobe willen. Dat heeft geen status. Maar bij tierra apisonada zijn dat soort negatieve connotaties er gek genoeg niet. Het voorbije halve jaar hebben al 120 particulieren en tientallen mensen uit de inheemse gemeenschappen laten weten dat ze geïnteresseerd zijn.’

‘Voor de inheemse gemeenschappen heeft het gebruik van aarde voor de constructie van huizen bovendien een diepere betekenis. Hun wereldbeeld draait om de sterke relatie tussen de mens en de aarde. Het is heel mooi dat deze bouwstijl ook dat aspect in zich draagt.’