Mindi Rodas is vermoord

Eind 2009 zijn vier verslaggevers van LA Ruta en Noticias in Guatemala Stad geweest om een reportage te maken over vrouwenmoorden. Daar hebben wij Mindi Rodas geïnterviewd, een Guatemalteekse vrouw die was mishandeld door haar man. Hierbij heeft hij haar gezicht ernstig verminkt. Nu, een jaar later, is Mindi Rodas door een nog onbekende dader vermoord.

Wij hebben Mindi ontmoet bij Sobrevivientes, een organisatie in Guatemala die slachtoffers van vrouwengeweld, en familieleden van vermoorde vrouwen, ondersteunt. Ze had vlak voor onze komst het besluit genomen om haar verhaal openbaar te maken. Zij hoopte hiermee andere vrouwen te overtuigen de mannen die hen mishandelen te verlaten. Op die manier wilde ze helpen voorkomen dat andere vrouwen ook slachtoffers zouden worden van een soortgelijk misdrijf. Ten tijde van ons interview droeg zij een masker voor haar gehavende gezicht. Vanwege de ernstige verminkingen kon ze bovendien niet meer vrij rondlopen op straat.

Ondanks alles had Mindi vertrouwen in de toekomst en was bereid al het nodige te doen in de strijd voor gerechtheid voor haar en alle andere slachtoffers van moord en geweld tegen vrouwen. Toen we haar spraken, straalden haar ogen energie, moed en levenslust uit. Haar verhaal heeft
diepe indruk op ons gemaakt.

Vorige week ontving LA Ruta het trieste bericht dat Mindi is vermoord in Guatemala stad. Op 18 december is ze gevonden. Vooralsnog is onduidelijk wie de dader is. Ons intense medeleven gaat uit naar haar moeder en zoontje.

Wij betreuren de moord van Mindi enorm. Ze was één keer aan de dood ontsnapt maar een tweede keer is het haar niet gelukt. Het is helaas het trieste lot van veel vrouwen in Guatemala. Wij zullen deze dappere vrouw nooit vergeten en hopen dat de video die wij van haar maakten, ertoe zal bijdragen dat ook haar verhaal nooit vergeten wordt.

Namens Noticias en LA Ruta,

Pablo Eppelin

Bekijk hier de videoreportage die LA Ruta maakte:

Hieronder publiceren wij de brief die wij ontvingen van Sobrevivientes

De organisatie sobrevivientes spreekt haar solidariteit uit met de familie van Mindi Rodas, in het bijzonder aan haar moeder en zoontje.

Voorgeschiedenis
In 2009 is Mindi slachtoffer geworden van aan aanslag op haar leven gepleegd door  haar echtgenoot  die haar ernstige verwondingen aan haar gezicht toebracht. De aanleiding voor deze agressie was Mindi’s verzoek voor alimentatie voor haar kleine zoontje. Soortgelijke gewelddadigheden komt  in bepaalde streken al jaren voor en is bedoeld om vrouwen uit te sluiten van de maatschappij. Deze veelvoorkomende en verschrikkelijke daad getuigt van totale minachting van vrouwen in het algemeen.

Een paar maanden vóór deze gebeurtenis klopte Mindi bij ons kantoor aan voor juridische hulp om haar aanvaller voor het gerecht te brengen, aangezien hij in alle vrijheid rondliep. De rechter had de agressieve daad als mishandeling aangemerkt en hem eerder een vervangende straf van omgerekend € 100 toegekend.

Toen de organisatie Sobrevivientes deze zaak op zich nam, verzocht ze het delict om te zetten in poging tot vrouwenmoord en tijdens dit proces voegde DEMI (Verdediging van Inheemse Vrouwen) zich bij ons. Naderhand wraakten ze de rechter, aangezien hij in een geschreven mediabericht zijn mening verkondigde over de zaak en de feiten die hadden plaatsgevonden in een poging deze te rechtvaardigen. Het was duidelijk dat hij bevooroordeeld was ten aanzien van Mindi en daarom voorzag men dat hij niet tot een rechtvaardig oordeel zou komen. De zaak werd aan Jutiapa overgedragen en de zitting werd voor 16 juni 2011 ingepland; twee jaar nadat het delict had plaatsgevonden.

Tegelijkertijd werd psychologische hulp aangeboden aan Mindi door een team van de organisatie. Deze zorg ontving ze later van een externe professionele hulpverlener.

Doordat haar zaak in de publiciteit kwam, werden haar ook verschillende aanbiedingen gedaan voor de reconstructie van haar gezicht; zowel van specialisten uit eigen land, die dit uit solidariteit aanboden, als van Mexicaanse specialisten. Mindi sprak met elk van hen; ieder legde haar de procedure en de bestaande opties uit, rekeninghoudend met de verschillende aspecten. Ze nam zelf de beslissing om naar Mexico te reizen om een behandeling te ondergaan voor een gezichtsreconstructie. Dit was rond januari 2010, met de hulp van: de first lady en de Mexicaanse autoriteiten.

Tijdens haar verblijf in Mexico had Mindi veelvuldig contact met haar familie en Sobrevivientes en de autoriteiten van Guatemala rapporteerden dagelijks over de ontwikkeling van het proces. Het hele proces was  zwaar voor Mindi, want ze had niet alleen last van zware posttraumatische stress, maar ook van andere aandoeningen die niet zonder structurele behandeling konden worden genezen.

Voordat het proces van haar gezichtsreconstructie was beëindigd, besloot Mindi naar Guatemala terug te keren. Een beslissing die wij respecteren. Want we hebben altijd gevonden: ook al hebben ze haar gezicht verminkt, ze hebben haar capaciteiten om zelf beslissingen te nemen niet verminkt, noch haar liefde voor het leven, of de vrijheid.

Na naar terugkomst hebben wij haar onderdak geboden om zo te kunnen herstellen van haar wonden. Ze had dagelijkse verzorging nodig om infecties te voorkomen.
In de maand juli, met haar verjaardag op komst, gaf ze te kennen dat ze deze in haar eigen omgeving wilde doorbrengen en wilde vertrekken uit de plaats waar ze logeerde. Haar verblijf was op vrijwillige basis en we kunnen niemand tegen haar zin vasthouden: nadat we haar verjaardag bij de organisatie gevierd hadden, verhuisde ze naar haar eigen huis. Ze had afspraken gemaakt met het gezondheidscentrum van haar eigen gemeenschap om de zorg te krijgen die ze nog nodig had. Mindi was niet bereid om de status van beschermde getuige te accepteren, omdat die situatie beperking van bewegingsvrijheid en beperkingen voor haar privéleven inhield.

We probeerden, binnen onze beperkte middelen, gezelschap te bieden aan haar moeder en zoontje, dat aan de zorgen van z’n oma was toevertrouwd. Ons laatste contact dateerde ongeveer van eind november en hierin verklaarden we opnieuw dat we haar bleven ondersteunen met het proces van haar gezichtsreconstructie. Voor ons als organisatie was het altijd duidelijk dat we Mindi, naast het juridische proces, ook moesten helpen met haar gezichtsreconstructie, zodat ze weer kans op een echt leven maakte.

Ze begon eigenhandig haar verhaal te schrijven en maakte plannen voor haar toekomst. Door haar verhaal te delen, vond Mindi een manier om andere vrouwen te helpen om ook hen aan te sporen de stilte te doorbreken.

Alle stappen van de organisatie Sobrevivientes staan geregistreerd. De organisatie biedt op verzoek van slachtoffers of hun familie hulp, we helpen daar waar ze ons laten helpen; en alle publieke berichtgeving is met hun volledige instemming.  Wij ontvangen geen enkele structurele financiële hulp. Iedere zaak juist een investering, die dankzij de hulp van onze donateurs mogelijk wordt gemaakt; alle hulp die wij bieden is volledig gratis.
 
Huidige Situatie:
Op 17 december verliet Mindi haar huis. Aan het eind van de middag had ze voor het laatst contact, waarin ze aangaf dat het goed met haar ging. Op 18 december probeerde haar familie Mindi  te bereiken, maar ze beantwoordde haar telefoon niet. Haar familie probeerden er via kennissen achter te komen of ze haar gezien hadden en deden uiteindelijk aangifte bij het Openbaar Ministerie van Cuilapa en bij de Nationale Politie.

Op 17 januari heeft de familie van Mindi heeft haar lichaam eindelijk kunnen identificeren in het mortuarium in de hoofdstad. Haar lichaam ligt nu begraven als XX op de begraafplaats Verbena. Volgens de politie-informatie werd haar lichaam op 18 december om 8:00 uur ontdekt in zone 1 van de hoofdstad.  Waarom Mindi zich in de hoofdstad bevond weten we niet.
Op 17 januari komt de moeder van Mindi, in gezelschap van vertegenwoordigers van de organisatie ter Verdediging van de Vrouw, naar ons hoofdkantoor en vertelt ons wat er gebeurd is. Vanaf dat moment coördineert de organisatie Sobrevivientes de acties richting het Openbaar Ministerie; we zijn nu de officiële aanklagers.

We rekenen op de hulp van de Guatemalteekse bevolking om voortgang te boeken met het onderzoek dat ons bij de verantwoordelijken moet brengen. Want ze hebben Mindi met geweld van het leven beroofd, met hetzelfde geweld als waarmee ze haar van haar gezicht hebben beroofd. Ze hebben haar vermoord omdat ze vrouw was.

De controverse over de poging tot vrouwenmoord duurt voort, haar dood doet daar niets aan af. We betreuren het dat het Mindi niet gelukt is om gerechtigheid te krijgen. Ze heeft vol spanning naar die dag uitgekeken.

Onze verontschuldigingen voor het feit dat we niet eerder naar buiten zijn gekomen met dit bericht, maar het onderzoek en het ondersteunen van haar moeder en zoontje hadden voorrang. Bovendien zijn we zeer aangeslagen, het was een zwaar begin van het nieuwe jaar door de levens die door geweld zijn beëindigd.
 
Guatemala, 22 januari 2011
 
Norma Cruz
Directeur

Sobrevivientes