'Ik ga dit weekend “aangenaam” zeggen'

Bron: LA Ruta

Op Spaarndammerstraat nummer 9 verdringen de mensen zich vanavond voor de koffie- en theekannen in de ‘huiskamer’. Zometeen om half acht begint de Nederlandse les.

Vrijwilligers geven in Casa Migrante Nederlandse en Engelse les aan Spaanstalige nieuwkomers. Ook helpen de vrijwilligers bij het vinden van werk en huisvesting. Pastoor Theo Beusink (78), bij bezoekers beter bekend als ‘Padre Teo’, is de oprichter van Casa Migrante. In 1961 richtte hij het pastoraal centrum op vanuit het Interparochieel Sociaal Charitatief Centrum. Beusink: ‘Casa Migrante heeft een belangrijke sociale functie. We zijn een open huis voor Spaanstalige mensen in Nederland, die soms niet veel contacten hebben. Ze kunnen voor en na de les koffie en thee drinken in de huiskamer.’ De Rooms Katholieke Kerk betaalt het salaris van enkele werknemers van de organisatie. Maar van kerkelijke invloed is verder niet veel te merken.

Die uitspraakles is waar Casa Migrante vijftig jaar geleden mee begonnen is. Dit naar aanleiding van een verzoek van de Rooms Katholieke Kerk. Het kerkbestuur verzocht Beusink te onderzoeken of er nieuwe mensen in de Spaarndammerbuurt waren komen wonen: ‘Ik ging op huisbezoek bij die mensen. En zo kwam ik erachter dat er veel Spaanse mannen in Amsterdam woonden, die werkten bij Ford, Heineken of Amstel’, aldus de inmiddels gepensioneerde pastoor.

In het begin hadden deze mannen geen behoefte om Nederlands te spreken, maar als ze dan ziek werden of van werk veranderden, bleek de West-Germaanse taal toch handig te zijn. Beusink besloot zodoende om uitspraaklessen te gaan geven. Later kwamen daar ook Engelse en conversatielessen bij. Beusink:  ‘In de loop der tijd kwamen er steeds meer illegale Zuid-Amerikanen naar Casa Migrante. Die hadden het vaak heel moeilijk. Om ze iets postiefs bij te brengen leek het me zinvol om ze te leren wat het betekent om een andere taal te spreken. Als ze dan teruggingen naar hun geboorteland, hadden ze in ieder geval Engels geleerd.’

In de loop der jaren is de samenstelling van de bezoekers van Casa Migrante veranderd. Waar er vroeger vooral Spanjaarden kwamen, kwamen er in de jaren tachtig en negentig steeds meer Zuid-Amerikanen. Hoewel het aantal Spanjaarden de laatste tijd weer toenneemt. ‘Veel bouwvakkers en metselaars’, vertelt Beusink. Misschien door de recessie? ‘Ja’, zegt hij, ‘dat is een oorzaak’, ‘maar het zijn ook gewoon mensen die de wereld willen verkennen, zoals jij en ik op reis naar Zuid-Amerika gaan.’

Lessen
De docent Nederlands van vanavond is Margriet Rikkers (30). Ze hoorde van een collega – ze werkt bij de ING als productmanager hypotheken – dat ze bij Casa Migrante vrijwilligers zochten. Ze heeft Nederlandse taal en cultuur gestudeerd, maar vindt het lesgeven best moeilijk: ‘Het kost redelijk veel tijd om de lessen voor te bereiden, en sommige grammaticaregels zijn moeilijk uit te leggen. Ik volg nu zelf ook Spaanse les, dus dan wordt het wel iets makkelijker om de vragen van de studenten te begrijpen.‘

Er zitten zo’n twintig mensen bij de les, verspreid over drie tafels. Voornamelijk Colombianen, zo blijkt na rondvraag. De meesten hebben via contacten binnen de Colombiaanse gemeenschap in Nederland van de lessen bij Casa Migrante gehoord. De les van vanavond staat in het teken van familierelaties oefenen – het woord schoondochter wordt hardnekking als ‘èschoondochter’ uitgesproken – en kennismakingsgesprekjes. Iedereen doet goed mee. Sommigen willen de oefenstofffen gelijk in de praktijk brengen: ‘Als ik dit weekend uitga en ik zie een leuk meisje ga ik ‘aangenaam’ zeggen.’

Twee trouwe deelneemsters zijn de Colombiaanse Viviana (25) en Zully (23). Viviana is sinds september au-pair in Nederland. Het bevalt haar hier goed en ze wil na haar au-pairtijd blijven. Zully is getrouwd met een Pool – dat hebben ze in Denemarken gedaan, om de inburgeringsplicht hier te ontlopen – en woont sinds drie maanden in Leiden. Beiden zijn erg blij met de lessen Nederlands, maar een puntje van kritiek hebben ze ook: ‘Margarita (Margriet) geeft wel een beetje chaotisch les’.

Werk
De voornaamste reden voor de cursisten om naar Nederland komen is de hoop op een betere financiële toekomst. Maar dat blijkt soms tegen te vallen. Bellenery (22) woont in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer met haar man en kind van 1 jaar: ‘De economie is hier beter dan in Colombia en mijn man heeft hier een baan. Maar ik heb nog geen werk gevonden. Als ik over een jaar nog steeds geen baan heb gaan we terug naar Colombia.’ Hetzelfde geldt voor haar vriendin Milena (24), die als schoonmaaakster wil werken en ook terugkeert naar Colombia als dit binnen een jaar niet gelukt is. Milena woont met haar man en kind in hetzelfde appartement als Bellenery.

Ondanks dat Bellenery en Milena nog geen werk hebben gevonden, vinden ze het leuk in Nederland. Bellenery: ‘Nederlanders zijn vrolijk en sympathiek.’ Gevraagd naar minder leuke aspecten van Nederland noemt ze het vieze weer en het gedoogbeleid van marihuana: ‘Als ik met mijn kind over straat loopt en iemand blowt krijgt mijn kind die rook binnen. Dat is slecht’. 

Taalbarrière
Milena en Bellenery kennen niet veel Nederlanders, en dat komt voornamelijk door de taalbarrière, denken ze zelf. Door Nederlands te leren hopen ze beter contact te krijgen met hun buurtgenoten en meer kans te maken op een baan. Maar het is zeker niet alleen vanwege praktische redenen dat ze de lessen volgen:  ook het contact met land en/of taalgenoten vinden ze leuk. De meeste vragen tijdens de lessen worden in het Spaans gesteld, en ook onderling is het de voertaal. De vooruitgang in het Nederlands gaat mondjesmaat geeft Bellenery toe: ‘Ik heb veel woorden geleerd, maar de grammatica gaat nog niet goed.’

Wat is nu het succes van Casa Migrante? Waarom komen er zo veel mensen naar de lessen? En dat terwijl er nu ook inburgeringscursussen zijn? Beusink verklaart: ‘Die lessen Nederlands van de inburgeringscursussen zijn heel duur, maar nog belangrijker, mensen vinden het prettig om les te volgen met land en/of taalgenoten. Dat is vertrouwd. En het is hier ook gezellig. Bij zo’n les op het ROC voelen ze zich als een kat in een vreemd pakhuis.’

De les Nederlands is inmiddels afgelopen, en rond tienen wordt iedereen het pand uitgeveegd. Beusink spreekt een man die nog koffie pakt om tien uur toe: ‘Las diez son las diez èh.’