Hot ot not?

De millenniumdoelen zijn ´hot´ in Nederland. Naast het feit dat de doelen momenteel de belangrijkste leidraad zijn van het Nederlandse ontwikkelingsbeleid en een groot aantal niet-gouvernementele organisaties (NGO’s), zijn de doelen ook steeds bekender in de Nederlandse samenleving. Volgens het Belgisch persbureau IPS hadden in 2007 zes miljoen Nederlanders al wel eens gehoord van de millenniumdoelen. Van groot belang die Westerse betrokkenheid, maar misschien wel belangrijker is hoe overheden in ontwikkelingslanden zelf zich inzetten om de millenniumdoelen te behalen. Hoe ´hot´ zijn de millenniumdoelen bij overheden en de bevolking in de ontwikkelingslanden zelf eigenlijk? Een kijkje achter de Mexicaanse schermen.

Optimisme
“De grootste uitdaging voor de naties van deze eeuw is het omzetten van het globalisatieproces in een positieve kracht, zodat de opbrengsten van dit proces zich gelijkwaardig verdelen over alle landen en volkeren.” Met deze overtuiging ondertekende de Mexicaanse overheid onder leiding van president Vincente Fox Quesada in het jaar 2000 als één van de 189 landen de Millenniumverklaring. Het land verplichtte zich hiermee tot het behalen van een aantal ontwikkelingsdoelstellingen waarvan het eindpunt nog ver in zicht was. Maar het vertrouwen en de beloftes waren groot.

De uitvoering van de millenniumdoelen werd ondergebracht bij de kabinetsbrede Commissie van Sociale Ontwikkeling welke de doelen integreerde in het nationale ontwikkelingsplan genaamd El Plan Nacional de Desarrollo 2001-2006 (PND). Sociale insluiting, duurzaamheid, compatibiliteit en regionale ontwikkeling waren hierbij, evenals in de Millenniumverklaring, de belangrijkste speerpunten.

Inmiddels heeft deze commissie in 2005 en in 2006 een rapportage gepubliceerd over de voortgang van de millenniumdoelen. In 2005 zegt president Fox hierin ondanks de aanhoudende sociale ongelijkheid en armoede in het land nog steeds veel vertrouwen te hebben in het behalen van de doelen in 2015, omdat macro-economische omstandigheden stabiel zijn en de sociale indicatoren een constante vooruitgang aantonen.
De commissie gaat zelfs nog een stap verder in dit optimisme en stelde daarom naast de acht bestaande millenniumdoelen nog eens 27 extra metas,oftewel subdoelen op.

 In dit voorstel met de naam ´Más allá de las Metas del Milenio.’ (verder dan de millenniumdoelen) benadrukt de regering het belang om deze millenniumdoelen niet alleen op nationaal niveau te bereiken, maar ook op lokaal niveau binnen alle verschillende sociaal-economische groepen die het land rijk is.

Trots

Mexico ligt op schema. Volgens de laatste Mexicaanse rapportages leeft nog slechts 3,5 % van de Mexicanen van minder dan een dollar per dag, maakt 99,4 procent van de Mexicaanse kinderen de basisschool af, kan 97,6 procent van de jongeren tussen 15 en 24 jaar lezen en schrijven en beschikt 87,1 procent van de Mexicaanse huishoudens over toegang tot schoon drinkwater. Ook op het gebied van gelijke rechten voor mannen en vrouwenen medische toegang voor zwangere vrouwen is sinds 1990 veel vooruitgang geboekt, waardoor ook deze millenniumdoelen vóór 2015 behaald lijken te worden.
Ambitieuze plannen, vertrouwen en succesvolle, veelbelovende resultaten; uit de rapporten van de Commissie van Sociale Ontwikkeling blijkt dat de Mexicaanse overheid trots op zichzelf mag zijn en de bevolking tevreden. Zelfs aan de kwetsbare bevolkingsgroepen wordt gedacht.

Hot, of toch niet?
Maar waarom klinken er dan toch zoveel kritische tegengeluiden onder de lokale bevolking en vullen de straten in Mexico zich bijna dagelijks met protesterende boeren, leraren en studenten bij wie wantrouwen en onvrede overheerst?
Waar de overheid haar internationale imago op peil lijkt te willen houden en haar bevolking moed en hoop wil geven, lijkt de bevolking zelf de verdoezeling van de realiteit met dergelijke optimistische rapporten zat te zijn en voelt zij zich niet gehoord. De protesterende bevolking zegt namelijk niets te merken van die stabiele macro-economische omstandigheden en contstante vooruitgang waar de overheid zich voortdurend mee indekt. Bovendien wordt de overheid verweten dat sociale programma’s en uitgaven vooral ten goede komen aan de bevolking die werkt in de formele sector en zich te weinig richt op de sociale bescherming van werklozen.

Ookal hebben er sinds 2000 hervormingen plaats gevonden in het politieke beleid waarin een egalitaire ontwikkeling en meer aandacht voor kwetsbare groepen wordt beloofd, de uitvoering van dit beleid blijkt een tijdrovend proces en grote economische en sociale ongelijkheid blijft kenmerkend voor de Mexicaanse samenleving. Al zijn er vele sociale programma’s met goede resultaten, de vorderingen in de verschillende regio’s variëren nog altijd enorm. Zo blijkt uit cijfers van het Mexicaanse insituut voor statistiek (INEGI 2005) dat waar in delen van het noorden van Mexico bijna honderd procent van de zwangere vrouwen toegang heeft tot medische begeleiding, geldt dit in delen van het arme zuiden, waar vooral inheemse volkeren wonen, slechts voor zestig procent van de vrouwen. En al is onder de niet-inheemse bevolking slechts tien procent van de jongens en zeven procent van de meisjes ouder dan vijftien jaar analfabeet, onder de inheemse bevolking ligt het aantal jongens en meisjes wat niet kan lezen en schrijven met respectievelijk 40 en 23 procent een stuk hoger.