Haïti protesteert tegen zaden Monsanto

Op vrijdag 4 juni, de World Environment Day, organiseerden de vier grootste landbouworganisaties van Haïti een protestmars tegen de nieuw aangekomen zaden van Monsanto. Ze lieten weten de zaden liever te verbranden dan te gebruiken.  

 

‘We zijn voor zaden die nooit aangeraakt zijn door multinationals. Zaden zijn het cultureel erfgoed van de mensheid. Niemand kan ze controleren’, zegt Doudou Pierre, lid van het National Haitian Network for Food Sovereignty and Food Security. ‘We verwerpen Monsanto en hun genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s). GGO’s zouden het eind van ons volk betekenen.’

 

 

Afgelopen maand kondigde agrogigant Monsanto aan dat het 60.000 zakken zaad (zo’n 475 ton) van hybride maïszaden en groentenzaden aan Haïti schenkt. Het gaat onder meer om zaden voor mais, kool, wortel, eiplant, meloen, ui, tomaat, spinazie en watermeloen.

 

Dit jaar zouden de zaden gratis zijn, maar landbouworganisaties vrezen dat dit Monsanto’s strategie is om de Haïtiaanse markt te penetreren. De dure hybride zaden vermeerderen niet zodat de boeren ze elk jaar opnieuw zouden moeten kopen. Daarnaast hebben ze doorgaans grote hoeveelheden meststoffen en pesticiden nodig (producten die Monsanto ook verkoopt).

 

De multinational paste deze werkwijze in het verleden vaak toe, wat onder meer tot een aanklacht van milieuorganisatie Greenpeace leidde. Ook protest van de lokale bevolking zoals nu in Haïti is niet nieuw. In India waren er dit jaar bijvoorbeeld nog grootschalige acties tegen de invoering van Monsanto-GGO’s.     

 

In eerste instantie heeft het Ministerie van Landbouw het aanbod van Monsanto verworpen omdat Haïti geen wetten heeft die het gebruik van GGO’s regelen. In een e-mail verzekerde Monsanto het Ministerie dat de zaden geen GGO’s, maar hybriden zijn.

 

Wel lokte een aantal van de geschonken zaden eerder controverse uit. Zo bevat de Calypso tomaat, die deel uitmaakt van het Haïtipakket van Monsanto, de pesticide Thiram. Omdat het chemische ingredient daarvan dermate toxisch is, is het in de Verenigde Staten door de Environmental Protection Agency verboden de tomaat te gebruiken.

 

 

Vertegenwoordiger van Monsanto, Kathleen Manning, laat in gesprek met de Huffington Post weten dat de gang van zaken haar spijt. ‘Het is teleurstellend hoe mensen de boeren van Haïti aanmoedigen om Monsantozaden te verbranden, vooral aangezien de boeren en het volk diegenen zullen zijn die door de actie getroffen zullen worden, niet zij die van de zijlijn toekijken.’

 

De oproep tot het verbranden van zaden moet gezien worden in de context van een sterk engagement voor voedsel- en zadensoevereiniteit bij de Haïtiaanse boerenbeweging. Die draait om de capaciteit van lokale boeren om zelfvoorzienend te zijn op basis van lokale zaden. Binnen de duizenden boerenorganisaties, van dorpsniveau tot nationale netwerken, is voedsel- en zadensoevereiniteit een breekpunt. Het vormt tevens de basis voor de nationale campagne sinds de aardbeving van januari.

 

De hoeksteen van het model voor heropbouw dat kleine boeren en vele andere sectoren voorstaan is het ontwikkelen van het landbouwpotentieel van het land. Dit zou stabiele werkgelegenheid betekenen voor de kleine boeren, die zestig tot tachtig procent van de bevolking uitmaken. Momenteel komt 57 procent van het geconsumeerde voedsel van import.

 

Om de voedselveiligheid te verhogen moet dat aandeel van geïmporteerd voedsel volgens de boerenbeweging vervangen worden door meer gewassen van in het land zelf. Belangrijke punten om dat te bereiken zijn: regeringsinvesteringen in landbouw (onder meer technische ondersteuning), de voorziening van lokaal voedsel door USAID en andere voedselprogramma’s van internationale agentschappen in plaats van producten van buitenlandse agrobusiness, en beperkingen op het dumpen van buitenlands voedsel en zaden.

 

Ook voor de aardbeving was de voedselveiligheid in Haïti precair. In 2008 braken er in het land voedselrellen uit toen de prijs van de rijst verdubbeld was.