'Guatemalteekse vrouwen aanspraak op asiel door hoge moordcijfers'

Lien De Coster

Het negende Hof van Beroep hield het uitzetbevel tegen van een Guatemalteekse vrouw die asiel zoekt in de VS. De rechter besliste in het voordeel van Lesly Yajayra Perdomo, die stelde dat haar leven in gevaar zou zijn als ze wordt teruggestuurd naar Guatemala.

Ze legde de rechters rapporten van de Verenigde Naties voor over het folteren en vermoorden van vrouwen in haar land en het gebrek aan een antwoord hierop van de Guatemalteekse regering.

Perdomo kwam in 1991 illegaal naar de VS toen ze vijftien was om bij haar moeder in Nevada te gaan wonen. In 2003 werd ze ervan beschuldigd illegaal het land binnen gekomen te zijn en beslisten de autoriteiten dat ze uitgezet moest worden. Na deze beslissing vroeg Perdomo asiel aan.

Het Hof had het niet alleen over de zaak Perdomo, maar stelde dat Guatemalteekse vrouwen als een groep in aanmerking komen voor asiel omwille van het hoge aantal moorden op vrouwen. Met dat oordeel maakte het de eerdere uitspraak van het Hof van Migratie ongedaan dat ‘alle vrouwen’ een te grote sociale groep zou zijn om in de richtlijnen voor asiel te passen.

Het Hof van Beroep verwees als voorbeelden naar andere uitspraken waarbij sociale groepen als asielzoekers beschouwd of gedefinieerd werden, zoals zigeuners, homo’s of Somalische vrouwen die genitale verminking boven het hoofd hangt.

Doodstraf

Rechter Richard A. Paez besliste op maandag dat de zaak herzien moet worden door de Board of Immigration Appeals, de hoogste entiteit in de VS die immigratiewetten ten uitvoer brengt. Die rechtbank beslist uiteindelijk over het al dan niet goedkeuren van het asielverzoek van Perdomo. Het is niet duidelijk hoe lang dit zal duren aangezien er geen deadlines zijn waar het hof zich moet aan houden.

Perdomo’s advocaat Alan Hutchison gelooft dat de Board de bevindingen van de federale rechtbank zal toepassen en asiel zal openstellen voor Guatemalteekse vrouwen in de VS die een legitieme angst voor moord kunnen aantonen. ‘Deze meisjes terugsturen staat gelijk aan de doodstraf’, aldus Hutchison.

Het is belangrijk te beseffen dat het hof niet gezegd heft dat Perdomo asiel verdient, maar dat ze ervoor in aanmerking komt, zegt Kevin Johnson, decaan van de universiteit van de Californië-Davis rechtenschool.

‘Het zal moeilijk zijn voor Perdomo om te bewijzen dat ze vervolgd zal worden als ze terugkeert, net zoals dat moeilijk zal zijn voor alle andere Guatemalteekse vrouwen die van deze uitspraak gebruik willen maken. Ik denk daarom niet dat er een stroom zal komen van Guatemalteekse vrouwen die asiel aanvragen’, aldus Johnson.

Uitzonderlijke wreedheid

De beslissing heeft grote implicaties voor vrouwen in andere Centraal-Amerikaanse landen zoals El Salvador en Honduras waar feminicide, gendergebaseerde moorden op vrouwen, eveneens veel voorkomt.

Volgens het Center for Gender and Refugee Studies van de Universiteit van Californië zijn meer dan 3800 vrouwen vermoord in Guatemala sinds 2000. Minder dan twee procent van de moordzaken is opgehelderd. Volgens mensenrechtenorganisatie Amnesty International gingen veel van die moorden gepaard met seksueel geweld en ‘uitzonderlijke wreedheid’.

Uit cijfers van het VS-Departement van Justitie blijkt dat de immigratieautoriteiten in 2009 aan minder dan vijf procent van de 3250 asielaanvragen van Guatemalteken asiel toekenden. Het departement houdt niet bij hoeveel claims gendergebaseerd zijn.

Ontsnappingsroute

Pleitbezorgers voor de Guatemalteekse vluchtelingen verwelkomen de uitspraak en voegen eraan toe dat die al veel eerder had moeten komen. Zij zien de beslissing ook als een erkenning van hoe gewelddadig en chaotisch het land is geworden sinds de burgeroorlog van de jaren negentig.

‘De problemen in Guatemala worden erger in plaats van beter’, zegt Kelsey Alford-Jones van de Guatemala Mensenrechtencommissie in Washington D.C. ‘Dit zal een heel belangrijk middel zijn voor vrouwen om aan het geweld in Guatemala te ontsnappen.’

Volgens Alford-Jones zijn er naar schatting 1,5 miljoen Guatemalteken in de VS en zijn ze een van de groepen met het meeste mensen zonder papieren. Het is onduidelijk hoeveel andere Guatemalteekse vrouwen een asielaanvraag gelijkaardig aan die van Perdomo gedaan hebben.

Volgens de internationale akkoorden kan een persoon asiel aanvragen als die kan aantonen dat hij niet kan of wil terugkeren naar zijn land omdat er een dreiging van vervolging op basis van ras, religie, nationaliteit, politieke meningen of omdat hij tot een bepaalde sociale groep behoort, is.

LA Ruta berichtte al eerder over geweld tegen vrouwen in de regio:
Gerecht werkt tegen bij feminicidezaken Guatemala